Belvedere: restauracja z widokiem na historię, wielką politykę i wybitną kuchnię

Restauracja Belvedere w Łazienkach Królewskich w Warszawie to miejsce, które od ponad trzydziestu lat gości królowe, prezydentów i gwiazdy światowego formatu. Oferuje ona znacznie więcej, niż elegancki adres na mapie kulinarnej Warszawy – w tej XIX-wiecznej oranżerii historia, architektura i wysoka kuchnia tworzą jedną z najbardziej wyjątkowych scenerii, jakie może zaoferować stolica. Postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej temu miejscu razem z naszym strategicznym partnerem Vilea Christie’s International Real Estate, który dziś świętuje w nim ważne dla siebie wydarzenie.

Budynek, który pamięta króla

Zanim w 1992 roku otworzyła się tu restauracja, budynek Nowej Oranżerii miał już za sobą ponad sto trzydzieści lat własnej historii. Powstał w latach 1860–1861 jako drugi w Łazienkach obiekt tego typu – dla odróżnienia od klasycystycznej Starej Pomarańczarni z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego nazwano go właśnie Nową Oranżerią. Jego funkcja była czysto praktyczna: w chłodne miesiące chronił drzewa pomarańczowe i egzotyczną roślinność – drzewa kamforowe, magnolie, mirty, granaty, cyprysy – latem eksponowaną w ogrodzie. Przeszklona od strony południowej elewacja zapewniała roślinom dostęp do światła i ciepła nawet zimą.

To, co dziś wydaje się oryginalnym pomysłem na pełne zieleni restauracyjne wnętrze, stanowiło o pierwotnie zwykłej, przyziemnej funkcji użytkowej budynku. Warto jednak wiedzieć, że sam typ architektoniczny oranżerii ma znacznie starszy rodowód – od XVII wieku był on stałym elementem parków i ogrodów przy rezydencjach królewskich i arystokratycznych w całej Europie. Łazienkowska Nowa Oranżeria wpisuje się więc w tę wielką, ogólnoeuropejską tradycję, łącząc ją z lokalnym, polskim kontekstem dworu Stanisława Augusta.

Do dziś we wnętrzu rośnie – najstarsza w Polsce – studwudziestoletnia palma, żywy świadek historii budynku i najbardziej namacalny łącznik między dawną funkcją oranżerii a dzisiejszą restauracją.

Architekci w wielkim stylu

Za projektem Nowej Oranżerii stoi duet architektów: Adam Adolf Loewe i Józef Orłowski. Obaj reprezentowali typowe dla epoki podejście zwane historyzmem – nie szukali własnego, nowatorskiego języka architektonicznego, lecz świadomie sięgali po sprawdzone rozwiązania stylów minionych epok, traktując je jako wzorce o niezmiennej, ponadczasowej wartości. To podejście widać zresztą w samej Oranżerii – w jej klasycyzujących proporcjach i dyscyplinie kompozycyjnej.

Adam Adolf Loewe (1811–1885) kształcił się na Uniwersytecie Warszawskim, a także w Berlinie i Monachium. Należał do grona uczniów Antonia Corazziego – czołowego architekta warszawskiego klasycyzmu. To właśnie w tym środowisku ukształtowała się jego wrażliwość na formy pałacowe i klasyczne. Loewe miał na koncie znacznie więcej niż samą Oranżerię: to on odbudował Pałac na Wyspie w Łazienkach po pożarze w 1859 roku, zaprojektował neogotycki kościół ewangelicko-reformowany w Warszawie, rozbudował Pałac Czapskich, a także podpisał się pod projektami dworca kolejowego w Pruszkowie oraz kilku ziemiańskich rezydencji.

Józef Orłowski (1819–1880) był z kolei autorem jednej z ważniejszych, choć dziś nieistniejących już realizacji przedwojennej Warszawy – Szpitala św. Ducha przy ulicy Elektoralnej. Był to pierwszy warszawski szpital zaprojektowany w układzie wolno stojących pawilonów, uznawany za ostatni przykład stylu palladiańskiego w polskiej architekturze tamtego okresu. Budynek zniszczono podczas nalotu na Warszawę we wrześniu 1939 roku. Orłowski zaprojektował też kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika na warszawskiej Woli.

Innymi słowy – Nowa Oranżeria to dzieło architektów, którzy zostawili po sobie trwały ślad w architektonicznej tkance dziewiętnastowiecznej Warszawy, nawet jeśli nie wszystkie ich realizacje przetrwały po dziś dzień.

Metamorfoza AD 2014

Ponad półtora wieku od swego powstania budynek przeszedł gruntowną transformację. W 2014 roku wnętrze Nowej Oranżerii zaprojektował od nowa Boris Kudlička – uznany scenograf Opery Narodowej – wraz z pracownią architektoniczną WWAA. Efekt jest imponujący: sześć antresoli skrywa kameralne balkony przypominające teatralne loże, a stalowa siatka kortenowa splata się z żywą zielenią, tworząc rzeźbiarską kompozycję w duchu teatru i scenografii. W sercu sali, na tle ściany porośniętej gęstym mchem, stanął bar łączący biały corian z rudym kortenem.

To właśnie ta gra świateł, cieni i faktur nadaje dzisiejszemu Belvedere intymny, niemal teatralny charakter – i sprawia, że wnętrze równie dobrze sprawdza się podczas kameralnej kolacji, jak i wielkiej firmowej gali.

Kuchnia z tytułami

Kulinarne stery restauracji Belvedere dzierży dziś Wojciech Okoński, szef kuchni z piętnastoletnim międzynarodowym doświadczeniem. W swojej wizji eleganckiej i współczesnej polskiej kuchni łączy on francuską precyzję i lokalne polskie korzenie. Jego styl i umiejętności wykuwały się w wymagającym środowisku brytyjskiej i francuskiej sztuki gastronomicznej, u boku takich sław jak Marco Pierre White, Jason Atherton czy Pascal Ausignac, nie wspomiając już o znanym szerszej publiczności Gordonie Ramsay’u.

Lista wyróżnień, jakie restauracja zgromadziła przez lata robi wrażenie. Od 2008 roku Belvedere znajduje się na liście miejsc rekomendowanych przez przewodnik Michelin Guide, który przyznał restauracji trzy symbole sztućców – wyróżnienie dla „najbardziej urokliwego miejsca”. W 2014 roku restauracja po raz siódmy trafiła do elitarnego grona miejsc rekomendowanych w przez przewodnik Michelin Guide poświęconym głównym miastom Europy, a w tym samym roku zdobyła tytuł Najlepszej Restauracji w Polsce oraz Najlepszego Szefa Kuchni w plebiscycie Poland 100 Best Restaurants. W 2023 roku Belvedere uplasowało się na drugim miejscu w rankingu TOP 50 Restauratorów magazynu „Forbes”.

Stół, przy którym siadały koronowane głowy

To jednak lista gości, którzy zasiadali przy stołach Belvedere, robi na świecie największe wrażenie – i to ona najczęściej trafia na łamy mediów, nie tylko polskich.

W 1996 roku restauracja przygotowała uroczysty obiad dla królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II. Sześć lat później, w 2002 roku, Belvedere gościło lunch wydany na cześć Cesarza Japonii. A w 2007 roku w łazienkowskiej oranżerii kolację zjadł zespół The Rolling Stones. Wśród innych sławnych gości, którzy odwiedzili to miejsce, wymienia się między innymi Baracka Obamę, królową Hiszpanii Zofię, Hillary Clinton, Jacques’a Chiraca, Micka Jaggera i Claudię Schiffer.

Belvedere obsługuje też regularnie uroczyste kolacje wydawane przez Prezydenta RP przy okazji wizyt międzypaństwowych w Pałacu Prezydenckim – co pokazuje, że to nie przypadkowa passa, lecz ugruntowana pozycja restauracji jako gospodarza najważniejszych spotkań dyplomatycznych i kulturalnych w kraju. Trudno o lepszą rekomendację dla miejsca, w którym historia dosłownie spotyka się przy jednym stole z teraźniejszością.

Belvedere dziś

Zasiadając w Nowej Oranżerii, nie sposób nie wspomnieć wybitnych osobistości, które gościły tu wcześniej. Tak będzie też dziś wieczorem, choć to oczywiście wydarzenie w zupełnie innej skali niż wizyta głowy państwa. Ale to właśnie ta ciągłość – od królewskiej palmiarni, przez pawilon botaniczny, po jedną z najbardziej rozpoznawalnych restauracji w Polsce – sprawia, że Belvedere pozostaje miejscem, w którym każda uroczystość, nawet ta firmowa, nabiera odrobiny historycznego splendoru.

Kalendarium Belvedere

Foto: Paweł Kuligowski